Galego / Castellano
galego carta de servizos contacto DO serie L e C DO serie S convocatorias busca socios programas novas prensa dixital e-Boletín ED publicacións ED CE en España presidencia UE ligazóns

 


 
 
 

 

A Unión Europea - Institucións e Organismos - Institucións da UE - Tribunal de Xustiza

Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas

 

 
Unión Europea

 

COMPOSICIÓN E DATOS DE INTERESE
  • Tribunal de Xustiza: composto por vinte e sete Xuíces e oito Avogados Xerais.
  • Tribunal Xeral: composto por polo menos un Xuíz por cada Estado membro
  • Tribunal da Función Pública da Unión Europea: composto por sete Xuíces nomeados polo Consello

    Os membros do Tribunal de Xustiza e do Tribunal de Primeira Instancia son designados polos Estados membros por períodos de seis anos renovábeis
     
  • Enderezo: Palais de la Cour de Justice, Boulevard Konrad Adenauer, L-2925 Luxemburgo 
  • Teléfono: (352) 4303.1 
  • Telefax: (352) 4303.2600 
ANTECEDENTES

En 1958 a través dos Tratados de Roma decidiuse a creación do actual Tribunal de Xustiza, único para as tres Comunidades. O seu antecedente máis inmediato foi o Tribunal de Xustiza da CECA, que enseguida se viu desbordado como consecuencia da amplitude das atribucións directas da Alta Autoridade e as accións e recursos exercitados polas empresas, que constituían o esencial da súa actividade.
DESCRICIÓN

As Comunidades Europeas son Comunidades de Dereito e a Unión, fundada nelas, comparte esta natureza. A condición mesma da súa existencia é o recoñecemento do carácter vinculante das súas normas por parte dos Estados membros, as institucións e os particulares.

Se o Dereito comunitario conseguiu implantarse de maneira tan profunda na realidade xurídica dos Estados membros, é porque foi concebido, interpretado e aplicado como norma uniforme polas Administracións e os órganos xurisdicionais de todos os Estados membros, dereito que os propios particulares poden invocar perante os seus xuíces nacionais. As sentenzas do Tribunal de Xustiza fixeron do dereito comunitario unha realidade para os cidadáns europeos e tiveron moitas veces repercusións importantes nos ámbitos constitucional e económico.

O Tribunal de Xustiza pode coñecer de asuntos interpostos polos Estados membros, as institucións comunitarias, os particulares e as empresas.

O Tribunal de Xustiza funcionou como instancia única até o 1 de setembro de 1989. Na dita data, o Consello agregoulle un Tribunal de Primeira Instancia para mellorar a protección jurisdicional dos xustizábeis e permitir que o Tribunal de Xustiza se concentrase na súa misión esencial, que é garantir unha interpretación uniforme do dereito comunitario.

A creación desta xurisdición proxectouse para descargar ao Tribunal de Xustiza do seu excesivo traballo en cuestións como función pública europea e temas de competencia.

En 2009 o Tratado de Lisboa deu unha nova configuración ao Tribunal de Xustiza, composto hoxe por tres órganos xurisdiccionais: o Tribunal de Xustiza, o Tribunal Xeral e o Tribunal da Función Pública.

ORGANIZACIÓN

  • O Tribunal de Xustiza está composto por vinte e sete Xuíces e oito Avogados Xerais. Os Xuíces e os Avogados Xerais son designados de común acordo polos Gobernos dos Estados membros, previa consulta a un comité encargado de emitir un ditame sobre a idoneidade dos candidatos propostos para o exercicio das funcións de que se trate. O seu mandato é de seis anos con posibilidade de renovación. Elíxense entre personalidades que ofrezan absolutas garantías de independencia e que reúnan as condicións requiridas para o exercicio, nos seus países respectivos, das máis altas funcións xurisdiccionais ou sexan jurisconsultos de recoñecida competencia.

    Os Xuíces do Tribunal de Xustiza elixen de entre eles ao Presidente por un período de tres anos renovable. O Presidente dirixe os traballos do Tribunal de Xustiza e preside as vistas e deliberacións nas formacións máis numerosas do Tribunal.

    Os Avogados Xerais asisten ao Tribunal de Xustiza. Están encargados de presentar, con toda imparcialidade e independencia, un ditame xurídico (as "conclusións") nos asuntos que se lles asignen.

    O Secretario do Tribunal de Xustiza é tamén Secretario Xeral da institución, cuxos servizos dirixe baixo a autoridade do Presidente do Tribunal. O Tribunal de Xustiza pode reunirse en Pleno, en Gran Sala (trece Xuíces) ou en Salas de cinco ou tres Xuíces. O Tribunal de Xustiza actúa en Pleno en casos excepcionais previstos no seu Estatuto (en particular, cando deba destituír ao Defensor do Pobo ou declarar o cesamento dun Comisario europeo que incumpra as súas obrigacións) e cando considere que un asunto reviste unha importancia excepcional. Reúnese en Gran Sala cando así o solicita un Estado membro ou unha institución que sexa parte no procedemento, e para os asuntos particularmente complexos ou importantes. O resto dos asuntos examínanse en Salas de cinco ou tres Xuíces. Os Presidentes das Salas de cinco Xuíces son elixidos por tres anos e os das Salas de tres Xuíces por un ano.

  • O Tribunal Xeral está composto por polo menos un Xuíz por cada Estado membro (vinte e sete en 2007). Os Xuíces son nomeados de común acordo polos Gobernos dos Estados membros, previa consulta a un comité encargado de emitir un ditame sobre a idoneidade dos candidatos. O seu mandato é de seis anos con posibilidade de renovación. Os Xuíces designan entre eles, por tres anos, ao seu Presidente. Ademais nomean a un Secretario por un período de seis anos.

    Os Xuíces exercen as súas funcións con toda imparcialidade e con total independencia. Contrariamente ao Tribunal de Xustiza, o Tribunal Xeral non dispón de Avogados Xerais permanentes. No entanto, excepcionalmente pode confiarse esta función a un Xuíz.

    O Tribunal Xeral actúa en salas compostas por tres ou cinco Xuíces ou, en determinados casos, en formación de Xuíz único. Tamén pode reunirse en Gran Sala (trece Xuíces) ou en Pleno, cando a complexidade xurídica ou a importancia do asunto xustifíqueno. Máis do 80 % dos asuntos sometidos ao Tribunal Xeral son xulgados por unha Sala de tres Xuíces.

    Os Presidentes das Salas integradas por cinco Xuíces elíxense de entre os Xuíces por un período de tres anos.

  • O Tribunal da Función Pública da Unión Europea está composto por sete Xuíces nomeados polo Consello, por un período de seis anos renovable, previas a convocatoria de candidaturas e a consulta a un comité composto por sete personalidades elixidas entre antigos Membros do Tribunal de Xustiza e do Tribunal Xeral e xuristas de recoñecida competencia.

    Ao proceder ao nomeamento dos Xuíces, o Consello procurará que a composición do Tribunal da Función Pública sexa o máis equilibrada posible desde o punto de vista xeográfico entre os nacionais dos Estados membros e polo que respecta aos sistemas xurídicos nacionais representados.

    Os Xuíces do Tribunal da Función Pública designan entre eles, por un período de tres anos renovable, ao seu Presidente. O Tribunal da Función Pública actúa en Salas compostas por tres Xuíces. No entanto, cando a dificultade ou a importancia das cuestións xurídicas xustifíqueno, un asunto poderá atribuírse ao Tribunal en Pleno. Ademais, nos casos que determina o seu Regulamento de Procedemento, pode actuar en Salas compostas por cinco Xuíces ou en formación de Xuíz único.

    Os Xuíces nomean a un Secretario por un período de seis anos. O Tribunal da Función Pública dispón da súa propia Secretaría, pero utiliza os servizos do Tribunal de Xustiza para cubrir as súas demais necesidades administrativas e lingüísticas.
FUNCIÓNS

As funcións esenciais do Tribunal de Xustiza son as de garantir o respecto do dereito na interpretación e aplicación uniforme dos tratados, condición primordial para o funcionamento democrático da Unión Europea. Para levar a cabo esta tarefa atribuíuselle ao Tribunal de Xustiza, entre outras cousas, máis amplas competencias xurisdicionais, que exerce no marco das distintas categorías de recursos ou do procedemento prexudicial.

Recursos
Os recursos que poden presentarse perante o Tribunal de Xustiza son os seguintes:

  • Recurso por incumprimento: Permite ao Tribunal de Xustiza controlar si os Estados membros respectan as obrigacións que lles incumben en virtude do Dereito da Unión. Antes de someter o asunto ante o Tribunal de Xustiza ten lugar un procedemento previo dirixido pola Comisión, polo que se require ao Estado membro afectado para que responda as imputacións que se lle fixeron. Si tras este procedemento o Estado membro non puxo fin ao incumprimento, pode interporse un recurso ante o Tribunal de Xustiza por vulneración do Dereito da Unión.
    Este recurso pode inicialo ben a Comisión -é o caso máis frecuente na práctica- ben un Estado membro. Si o Tribunal de Xustiza declara que se produciu un incumprimento, o Estado de que se trate está obrigado a adoptar sen demora as medidas necesarias para porlle fin. Si despois de serlle sometido de novo o asunto pola Comisión o Tribunal de Xustiza declara que o Estado membro de que se trate non cumpriu a súa sentenza, poderá imporlle o pago dunha cantidade a tanto alzado ou dunha multa coercitiva. No entanto, no caso de que non se comunicaron á Comisión as medidas tomadas para a adaptación do Dereito interno a unha directiva, o Tribunal de Xustiza, a proposta da Comisión, poderá impor unha sanción pecuniaria ao Estado membro afectado na primeira sentenza por incumprimento.

  • Recurso de anulación: Mediante este recurso, o demandante solicita a anulación dun acto dunha institución, dun órgano ou dun organismo da Unión (en particular, regulamentos, directivas e decisións).
    Resérvanse ao Tribunal de Xustiza os recursos interpostos por un Estado membro contra o Parlamento Europeo e/ou contra o Consello (salvo os interpostos contra o Consello en relación coas axudas de Estado, o dumping ou as competencias de execución) e por unha institución da Unión contra outra institución. O Tribunal Xeral é competente para coñecer de todos os demais recursos deste tipo e, en concreto, dos interpostos polos particulares.

  • A cuestión prexudicial: O Tribunal de Xustiza traballa en colaboración cos órganos xurisdiccionais dos Estados membros, que son xuíces ordinarios encargados de aplicar o Dereito da Unión. Para garantir a aplicación efectiva e homoxénea da lexislación da Unión e evitar interpretacións diverxentes, os xuíces nacionais poden, e ás veces deben, dirixirse ao Tribunal de Xustiza para solicitarlle que precise unha cuestión de interpretación do Dereito da Unión, a fin de poder, por exemplo, comprobar a conformidade da normativa nacional con este Dereito. A cuestión prejudicial tamén pode ter por obxecto o control da validez dun acto do Dereito da Unión.
    O Tribunal de Xustiza non responde mediante un mero ditame, senón mediante unha sentenza ou un auto motivado. O órgano xurisdiccional nacional destinatario está vinculado pola interpretación efectuada á hora de resolver o litixio que se lle expuxo. A sentenza do Tribunal de Xustiza vincula así mesmo ao resto dos órganos xurisdiccionais nacionais que coñezan dun problema idéntico.
    Tamén neste marco das cuestións prejudiciales, calquera cidadán da Unión pode contribuír a que se precisen as normas da Unión que lle afectan. Aínda que este procedemento só pode inicialo un órgano xurisdiccional nacional, as partes litigantes no asunto de que coñece, os Estados membros e as institucións da Unión poden participar no procedemento iniciado ante o Tribunal de Xustiza. Deste xeito, algúns dos principios máis importantes do Dereito comunitario establecéronse a partir de cuestións prejudiciales, ás veces expostas por órganos xurisdiccionais nacionais de primeira instancia.
Estes tres recursos son fundamentais para o cumprimento das funcións do Tribunal de Xustiza, pero debe mencionarse a outros recursos que resultan vitais para o correcto funcionamento do Tribunal:
  • Recursos de casación: Poden interporse ante o Tribunal de Xustiza recursos de casación limitados ás cuestións de Dereito contra as sentenzas e autos do Tribunal Xeral. Si o recurso de casación é admisible e está fundado, o Tribunal de Xustiza anulará a resolución do Tribunal Xeral. Cando o estado do asunto así o permita, o Tribunal de Xustiza resolverá o litixio. En caso contrario, devolverá o asunto ao Tribunal Xeral, que estará vinculado pola decisión adoptada polo Tribunal de Xustiza no marco do recurso de casación.

  • O reexamen: As resolucións ditadas polo Tribunal Xeral nos recursos interpostos contra as resolucións do Tribunal da Función Pública da Unión Europea poden ser reexaminadas, excepcionalmente, polo Tribunal de Xustiza nas condicións establecidas no Protocolo sobre o Estatuto do Tribunal de Xustiza da Unión Europea.

  • Recurso por omisión: Permite controlar a legalidade da inactividade das institucións, dun órgano ou dun organismo da Unión. No entanto, só cabe interpor este recurso despois de requirir á institución para que actúe. Unha vez declarada a ilegalidade da omisión, corresponde á institución de que se trate adoptar as medidas necesarias para porlle fin. A competencia para coñecer dos recursos por omisión repártese entre o Tribunal de Xustiza e o Tribunal Xeral conforme aos mesmos criterios que se aplican para os recursos de anulación.
Ademais, o Consello, a Comisión ou un Estado membro poderá solicitar o ditame do Tribunal de Xustiza sobre a compatibilidade dos tratados, de acordos que a Comunidade teña en proxecto celebrar con terceiros países. Neste caso, os seus ditames son obrigatorios e teñen forza de lei. A través do procedemento o tribunal tivo ocasión de emitir importantes ditames relacionados coa extensión das competencias exteriores da Comunidade.
PROCEDEMENTO

O procedemento que aplica o Tribunal de Xustiza a grandes liñas é parecido ao das máis altas instancias dos Estados membros. As sentenzas do tribunal non só son resolucións de casos específicos, senón que ademais interpretan os tratados orientando a súa aplicación.

Cabe salientar, aínda que sen entrar en detalles, que son distintos os procedementos que segue o Tribunal de Xustiza á hora de resolver os recursos directos dos interpostos pola Comisión, por outras institucións comunitarias ou por un Estado membro, e as cuestións prexudiciais. Pero teñen un esquema de procedemento común: en primeiro lugar, desenvólvese unha fase escrita, séguelle unha fase oral composta por unha vista e as conclusións do avogado xeral; a continuación, prodúcense as deliberacións do Tribunal e por último, o pronunciamento da sentenza.

As sentenzas do Tribunal de Xustiza son motivadas e a súa autoridade, no ámbito do dereito comunitario, prevalece sobre a dos tribunais nacionais. Publícanse no Diario Oficial de las Comunidades Europeas e as copias do seu texto están dispoñíbeis nas linguas oficiais da Comunidade.

No tocante á lingua do procedemento, mentres que nas cuestións prexudiciais é a do órgano xurisdicional remitente, nos recursos directos o demandante elixe a lingua que desexe, polo que poden utilizarse todas as linguas da Comunidade.

Dende 1954 interpuxéronse perante o Tribunal de Xustiza máis de 13.000 asuntos e ditáronse aproximadamente 6.400 sentenzas.

 

LIGAZÓNS DE INTERESE