9 de maio

Significado do Día de Europa O Plan Schuman Unha unión cada vez máis estreita 50 anos de construción europea. A Declaración de Berlín O futuro da Unión Europea Ligazóns de interese

(2010)

(2007)	(2008)

(2005)	(2006)

(2003)	(2004)

(2001)	(2002)

(2000)	(1996)

SIGNIFICADO DO DíA DE EUROPA

O 9 de maio de 1950, Robert Schuman, ministro francés de Asuntos Exteriores, presentou a súa proposta para a creación dunha Europa organizada, requisito indispensable para o mantemento de relacións pacíficas. Esta proposta, coñecida como "Declaración Schuman", considérase o xerme da creación do que actualmente é a Unión Europea.

Nesta data, cando se lle propuxo á República Federal de Alemaña e ós demais países europeos que quixeron adherirse, a creación dunha Comunidade de intereses pacíficos, Robert Schuman realizou un acto histórico. Tendendo a man ós adversarios de onte, non só borraba os resentimentos da guerra e o peso do pasado, se non que ademais poñía en marcha un proceso completamente novo na orde das relacións internacionais, ó propor a esas vellas nacións que buscaran xuntas, mediante o exercicio en común das súas soberanías, a influencia que cada unha delas era incapaz de exercer en solitario.
Todo comezou ese día e, por iso, no Cumio de Milán de 1985 os xefes de Estado e de goberno decidiron celebrar o 9 de maio como o "Día de Europa", que xunto co emblema e o himno, é un dos símbolos da identidade política da Unión Europea. No Día de Europa celébranse actividades e festexos que achegan Europa ós seus cidadáns e irmandan ós distintos pobos da Unión.
O 9 de maio de 1997, a Unión Europea intentou co lema: "Construamos Europa xuntos" e con multitude de celebracións, estimular ós cidadáns da Unión para que se involucren cada vez máis nas discusións sobre o futuro da integración europea.

A Europa que, desde entón, se constrúe día a día constituiu o gran proxecto de fins do século XX e unha nova esperanza para o século que se inicia. Extrae a súa dinámica do proxecto visionario e xeneroso dos pais fundadores saídos da guerra e levados pola vontade de crear entre os pobos europeos as condicións necesarias para unha paz duradeira.

O PLAN SCHUMAN

Logo de rematada a Segunda Guerra Mundial, a ameaza dunha terceira, entre o leste e o oeste, non tardou en aparecer. Comezaba a denominada "guerra fría".

Na primavera de 1950, Robert Schuman, recibiu dos seus homólogos americano e británico, unha misión imperativa: presentar unha proposta para integrar á República Federal Alemana ó concerto occidental.
Robert Schuman recorreu ó enxeño dun home aínda descoñecido pola opinión pública, Jean Monnet, comisario do plan francés de modernización e un dos europeos máis influíntes no mundo occidental.

Jean Monnet e os seus colaboradores redactaron durante os últimos días de abril de 1950 unha nota dalgúns folios, que incluía á súa vez a exposición de motivos e as disposicións dunha proposta que ía cambiar os esquemas da diplomacia clásica. Lonxe de proceder ás tradicionais consultas perante os servicios ministeriais competentes, Jean Monnet preocupouse de que este traballo estivera rodeado pola maior discreción, co fin de evitar as inevitables obxeccións ou contrapostas que distorsionara o carácter revolucionario e as vantaxes derivadas do efecto sorpresa.
Unha vez lido e aceptado o proxecto por Robert Schuman, a mañá do 9 de maio de 1950 defendía a súa proposta perante os seus colegas do goberno, mentres que un emisario do seu gabinete lla entregaba persoalmente ó chanceler Adenauer, en Bonn. A reacción deste último foi inmediata e entusiasta.

Deste modo, co acordo dos gobernos francés e alemán, Robert Schuman publicou a súa Declaración durante unha conferencia de prensa celebrada ás 16 horas no salón de l´Horloge del Quai d´Orsay. Precedeu a súa comunicación dalgunhas frases introductorias: " Xa non se trata de palabras inútiles, senón dun acto valente, dun acto constitutivo. Francia actuou, e as consecuencias da súa acción poden ser inmensas. Agardamos que así sexa. Actuou esencialmente para a paz. Para que a paz poida ter realmente a súa oportunidade, é necesario, en primeiro lugar, que haxa unha Europa. Cinco anos case exactamente logo da capitulación incondicional de Alemaña, Francia realiza o primeiro acto decisivo da construcción europea e asocia nel a Alemaña. As relacións europeas deben verse plenamente transformadas. Esta transformación fará posible outras accións imposibles ata o momento. Europa nacerá de todo iso, unha Europa plenamente unida e fortemente estructurada. Unha Europa onde o nivel de vida aumentará gracias á agrupación das produccións e a ampliación dos mercados, que farán baixar os prezos (...)".
A declaración senta unha serie de principios, que formarán parte da primeira pedra da federación europea:

Europa non se fará dun golpe, farase mediante realizacións concretas. É necesario establecer en primeiro lugar "solidariedades de feito";
a oposición secular entre Francia e Alemaña debe eliminarse: a proposta debe afectar sobre todo a estes dous países, pero está aberta a todas as demais nacións europeas que compartan os obxectivos;
a acción inmediata debe ter como obxecto un aspecto "limitado, pero decisivo": a producción francoalemana de carbón e aceiro, deberá someterse a unha alta autoridade común;
a fusión destes intereses económicos contribuirá ó aumento do nivel de vida e ó establecemento dunha comunidade económica;
as decisións da alta autoridade serán vinculantes para os países que se adhiran.

UNHA UNIÓN CADA VEZ MÁIS ESTREITA

O Tratado de Roma:

O plan Schuman supuxo o nacemento dunha Comunidade especializada en dous ámbitos decisivos pero limitados: o carbón e o aceiro. Era necesario transformar este ensaio e continuar pola vía da integración. Baixo a presión da guerra fría, adoptáronse diversas iniciativas nos ámbitos da defensa e da unión política, pero a opinión pública non estaba preparada para aceptalas. Os seis Estados membros da CECA escolleron polo tanto un novo terreo de reactivación no ámbito económico: a creación dun mercado común.

O Tratado de Roma de 25 de marzo de 1957 constitutivo da CEE establece institucións e mecanismos de toma de decisións que permiten tanto a expresión dos intereses nacionais como unha visión comunitaria. A Comunidade Europea constitúe no sucesivo o eixe principal arredor do cal se organiza a construcción europea.

De 1958 a 1970, os efectos da supresión de aduanas son espectaculares: o comercio intracomunitario e os intercambios da CEE co resto do mundo multiplícanse.

O inicio dun papel internacional:

A partir de 1963, os Estados fundadores da Comunidade Europea, comezan a asinar coas súas antigas colonias africanas unha serie de convenios polos que se garanten a estas determinadas vantaxes comerciais e axuda financeira. O Convenio de Lomé, que segue ó de Yaundé, aplícase na actualidade a setenta países de África, Caribe e o Pacífico. Este convenio convirte á Unión Europea na primeira fonte de axuda pública ó desenvolvemento. A cooperación ampliouse así mesmo, baixo outras formas, á maioría dos países de Asia e de América Latina.

O século XXI será testemuña da afirmación de Europa como potencia de paz sempre que a Unión favoreza a estabilidade e o desenvolvemento no seo dos grandes conxuntos rexionais que a rodeen. O seu lugar nos intercambios comerciais mundiais e o seu peso económico xa fan que a Unión sexa respectada nos grandes foros internacionais tales como a Organización Mundial do Comercio ou a ONU. Progresivamente, a Unión apóiase no seu poder económico para desenvolver a súa influencia política e intervir cunha soa voz.

Da "Europa dos seis" á "Europa dos quince":

A primeira ampliación da Comunidade Europea, lévase a cabo o 1 de xaneiro de 1973 coa adhesión de Dinamarca, Irlanda e o Reino Unido. Ó longo dos anos oitenta, a Comunidade amplíase cara o sur de Europa, Grecia, España e Portugal. A terceira etapa de adhesións, en 1995, traduce ó interese dos países da Europa escandinava e central por unirse a unha Unión que consolida o seu mercado interior e maniféstase como o único eixe estable do Continente logo da caída do bloque soviético. Pasando de seis a nove, e de doce, a quince Estados membros na actualidade, a Europa comunitaria incrementa a súa influencia e a súa proxección. Debe conservar un sistema eficaz de toma de decisións, capaz de xestionar o interese común en beneficio de todos os seus membros, conservando simultaneamente as identidades e especificidades rexionais e nacionais que conforman a súa riqueza.

Institucións democráticas:

A ambición de crear entre os Estados membros un vínculo que lles permita manexar os seus intereses e diferencias segundo as mesmas normas de Dereito e os mesmos procedementos de arbitraxe que unen ós cidadáns dun Estado democrático non é un feito completamente revolucionario na práctica das relacións internacionais. Por este motivo, desde 1979, e cada cinco anos, os parlamentarios europeos, son elixidos por sufraxio universal directo en cada un dos países da Unión. Os cidadáns escollen desta forma deputados que formarán parte non de delegacións nacionais, senón de grupos parlamentarios internacionais, representativos das grandes correntes de pensamento político existentes no Continente.

As institucións comúns, que articulan e concilian permanentemente os intereses dos cidadáns como tales, deben ser fortes e equilibradas. A sutil dialéctica que funciona desde hai preto de cincuenta anos entre o Consello da Unión, o Parlamento, a Comisión e o Tribunal de Xustiza representa sen dúbida un logro esencial da construcción comunitaria e a clave do seu éxito.

A Acta Única:

A adopción da Acta Única, establece que o 1 de xaneiro de 1993 se realizará totalmente o mercado interior, e outorga ás institucións comunitarias, gracias á ampliación da votación por maioría, os medios para adoptar as 300 directivas necesarias. Co obxectivo do gran mercado interior, a Acta Única asocia estreitamente o obxectivo igualmente esencial da cohesión económica e social: Europa crea así políticas estructurais en favor das rexións menos desenvolvidas ou afectadas por mutacións tecnolóxicas e industriais. Así mesmo, favorece a cooperación en materia de investigación e desenvolvemento. Por último, comeza a considerar a dimensión social do mercado interior: no espírito dos gobernantes da Unión, o bo funcionamento do mercado interior e unha san competencia entre as empresas son indisociables do obxectivo constante de mellora das condicións de vida e de traballo dos cidadáns europeos.

O Tratado da Unión Europea:

A entrada en vigor o 1 de novembro de 1993 do Tratado da Unión Europea, que se asinou en Maastricht, o 7 de febreiro de 1992, outorga á construcción europea unha nova dimensión. A Comunidade Europea cunha ambición e un contido esencialmente económicos transfórmase nunha Unión Europea baseada en tres pilares: o pilar comunitario; a política exterior e a seguridade; e os asuntos de interior tales como a política de inmigración e de asilo, a policía e a xustiza.
Pero o que sen dúbida recordarán os cidadáns do Tratado de Maastricht é a decisión que marcará máis concretamente a súa vida diaria: a realización da unión económica e monetaria, que reunirá o 1 de xaneiro de 1999 a todos os países que, mediante o cumprimento dun certo número de criterios económicos, garanten a súa boa xestión financeira e aseguren no futuro a estabilidade da moeda única: o euro (/ipe/euro.html). A posta en circulación da meda única, última etapa lóxica da realización do mercado interior, ten un alcance eminentemente político debido ás implicacións persoais que suporá para cada cidadán, así como polas súas consecuencias económicas e sociais. Podería incluso considerarse que o euro será no futuro o símbolo máis concreto da Unión Europea. Esta moeda forte, capaz de entrar en competencia coas grandes moedas de reserva internacionais, será o signo distintivo da nosa pertenza común a un continente que se une e que se afirma.

O Tratado de Amsterdam:

Posteriormente da sinatura e entrada en vigor do Tratado de Amsterdam, traducen a vontade de proseguir a vía da integración. Reorganizar as políticas comúns, adoptar outras novas en sectores futuros, consolidar o mercado interior sobre a base da moeda única e favorecer así a creación de emprego, garantir a liberdade de circulación dos cidadáns nun espacio de xustiza e seguridade interior, tales son as principais tarefas que se fixaron as institucións para consolidar o edificio antes de abrir as portas ós países candidatos.

A Conferencia Intergobernamental 2000:

A Conferencia Intergobernamental, inaugurada o 14 de febreiro de 2000, proponse adaptar as institucións da Unión ás esixencias dunha Europa ampliada, fixándose especialmente no tamaño e a composición da Comisión Europea, a ponderación de votos dos Estados membros no Consello e a posible ampliación do voto por maioría cualificada. Poderán tratarse outros temas na medida en que se deriven da aplicación do Tratado de Amsterdam.

No Consello Europeo de Feira (19 e 20 de xuño de 2000), os Estados membros decidiron engadir a cooperación reforzada á orde do día da Conferencia. Agárdase que no Consello Europeo de Niza, que se celebrará en decembro de 2000, se chegue a un acordo, de conformidade co calendario establecido polos Consellos Europeos anteriores. En paralelo ós traballos da CIG, unha Convención integrada por representantes das distintas institucións europeas e parlamentos nacionais, está elaborando unha Carta dos Dereitos Fundamentais. Este texto debería aprobarse antes de fins de ano.

A iniciativa "Diálogo sobre Europa", que forma parte a Conferencia Intergobernamental, ofrece ós cidadáns a posibilidade de expresar a súa opinión e debater sobre o futuro de Europa. A reforma das institucións, a ampliación dos dereitos fundamentais constitúen os seus principais temas de debate.

50 ANOS DE CONSTRUCCIÓN EUROPEA. A DECLARACIÓN DE BERLÍN

Coa sinatura do Tratado de Roma o 25 de marzo de 1957 viu a luz a familia europea.

Sinatura do Tratado de Roma: 25 de marzo de 1957

Durante o 24 e o 25 de marzo de 2007 tivo lugar un cumio informal de xefes de Estado en Berlín para celebrar os seus 50 anos de existencia, dende a orixe coa sinatura deste tratado.
O punto culminante desta celebración prodúcese coa sinatura dos xefes de Estado da "Declaración de Berlín", que lembra a paz e a estabilidade conseguida, xunto a outras consecucións da construción europea até o momento, subliña os valores e principios comúns nos que se basea o proxecto europeo, e aborda a determinación política para a consecución dos retos da Unión no futuro, entre eles.

Sinatura da Declaración de Berlín; 25 de marzo de 2007

O FUTURO DA UNIÓN EUROPEA

O maior reto para o que se preparan actualmente os europeos consiste en adaptar a seu ordenamento, deseñado para unha Europa de quince membros, ao funcionamento con vintesete membros e en acoller nos anos vindeiros aos países da Europa balcánica e mediterránea que presentaron a súa candidatura. ¿Como obter os recursos necesarios para permitirlles unha nivelación económica e estructural tan rápida como sexa posible? ¿Como adaptar as institucións para que estas continúen cumprindo a súa misión en favor dunha Unión de máis de vintesete membros? Estas son as tarefas históricas que teñen pendentes na actualidade os Estados da Unión.
Pero o reto non é simplemente de carácter financeiro; é, sobre todo, político e enmárcase dentro da vocación do proxecto de Robert Schuman. A tarefa que espera ós pobos desta outra parte do continente que converxe cara a Unión é dunha amplitude equivalente: aprender a vivir xuntos en paz con tolerancia, a superar os prexuízos étnicos e os odios do pasado, a conciliar identidades e interdependencias.
Tamén será necesario que estes novos Estados acepten someterse ás normas comúns da Unión. Deberán comprender que a forza dunha comunidade baséase no exercicio común de competencias libremente transferidas a institucións encargadas de administrar o ben común da Unión.
Reducir a integración europea a un simple esforzo de adaptación das economías dos nosos Estados ós restos do libre comercio mundial e a globalización sería cometer un grave erro de xuízo. O individuo ocupa o centro do proxecto europeo, "Non coaligamos Estados, unimos persoas", dicía Jean Monnet, nunha visión voluntarista e positiva da súa capacidade para aprender dos erros do pasado co fin de preparar un mundo mellor para as xeracións futuras. A Europa do século XX acaba a súa transición e aborda o terceiro milenio tendo consolidado os instrumentos que garantan a todos a promesa dunha paz duradeira.
Partindo da base das institucións e da mensaxe deixada por Robert Schuman e os artífices do seu tempo, son agora as europeas e os europeos os que deben culminar a unidade do continente, interrogándose sen cesar sobre a contribución que esta Unión seguirá dando á civilización.

LIGAZÓNS DE INTERESE