Institucións Monetarias

Institucións

O sistema monetario europeo
O Instituto Monetario Europeo (IME)
O Comité Monetario e o Comité Económico e Financeiro
O Sistema Europeo de Bancos Centrais e o Banco Central Europeo
O Consello
O Parlamento Europeo

O Sistema Monetario Europeo

O sistema monetario europeo (SME) creouse en 1979 co obxectivo de crear un mecanismo de tipos de cambio entre as moedas europeas e suscitar un achegamento das respectivas situacións e políticas económicas.

O SME componse de catro elementos:

o euro

o mecanismo de cambio e intervención

os mecanismos de apoio e de crédito, e

o Fondo Europeo de Cooperación Monetaria

1.O euro

O euro, unidade de conta europea, é a unidade de medida de todas as operacións do SME. Defíneselle como unha cesta de moedas, xa que o seu valor é igual á suma de cantidades fixas de cada moeda comunitaria, calculadas por referencia á importancia económica de cada país.

As moedas dos Estados membros da UE que o eran antes do TUE, entran na composición do ecu. Desde a creación do ecu, a composición da cesta foi modificada en diferentes ocasións, a previsión era que se realizase cada cinco anos, para ter en conta a evolución das distintas moedas, en base a tres criterios:

1) participación no volume de negocio comunitario;
2) o PIB;
3) a cota no FECOM.

A partir da entrada en vigor do TUE a composición do ecu non se modifica, aínda que se varía o peso relativo de cada moeda debido a que as súas cotizacións fluctúan constantemente no mercado de divisas. Desde o 21.09.1989, as porcentaxes respectivas das moedas nacionais na composición do ecu quedaron fixadas do seguinte xeito (reflectíndose paralelamente o seu valor medio durante o mes de xaneiro de 1998):

Moeda	Porcentaxe	Valor medio xaneiro 98
Marco alemán	30,10%	1.975810 DM
Franco francés	19,00%	6.616820 FF
Libra esterlina	13,00%	0.665059 UKL
Lira italiana	10,15%	1944.670 LIT
Franco belga/lux.	07,90%	40.75970 BLF
Florín holandés	09,40%	2.226630 HFL
Peseta española	05,30%	167.4740 PTA
Coroa danesa	02,45%	7.525520 DRK
Libra irlandesa	01,10%	0.786808 IRL
Escudo portugués	00,80%	202.1060 ESC
Dracma grego	00,60%	312.3250 DRA

De acordo co art. 109 G do TUE, a composición do euro non pode ser modificada, tratando de establecer unha garantía para a estabilidade da moeda europea: se unha das moedas que o compoñen se devaluase non conlevaría unha devaluación do euro, pois o importe permanece invariable, diminuíndo unicamente a parte porcentual da moeda correspondente na cesta.

De forma paralela ó euro oficial, utilizado no marco do SME e para o presuposto da Comunidade, desenvolveu unha importante esfera de actuación do euro privado desde 1979, cando algúns bancos belgas abriron ás institucións europeas, tralo previo pedimento destas, contas á vista e a prazo en euros. A verdadeira expansión do ecu privado data da creación dun sistema de compensación entre os grandes bancos en 1982. Desde entón, todos os Estados membros recoñeceron xuridicamente o euro como unha moeda estranxeira. Así mesmo, o mercado interior do euro coñeceu unha grande auxe desenvolvéndose un mercado a moi longo prazo, proba da confianza dos investidores no futuro da moeda única europea.

As funcións esenciais do euro son:

í ser o denominador (numerario) no mecanismo de cambio

í ser a base sobre a que se establece un indicador de diverxencias

í ser o denominador para as operacións tanto no mecanismo de intervención como no mecanismo de crédito

í ser o medio de pagamento entre as autoridades monetarias na CEE.

2. O mecanismo de cambio e intervención

O SME introduce un mecanismo de cambios entre as moedas do sistema que nel participen coa obriga de limitar as fluctuacións dentro dunhas marxes prefixadas.

Para as moedas participantes, as marxes de fluctuación autorizadas dentro do mecanismo de cambios do SME é do +-2,25% (6% para a peseta e a libra esterlina) en relación coa cotización do tipo de referencia fixado en ecus por decisión do Consello de Ministros da Comunidade e que só pode ser modificada de mutuo acordo. Este é un dos aspectos esenciais do SME: o patrón de referencia das moedas da Comunidade non é exterior (ouro, dólar, ien, etc.) senón interior ó sistema. A evolución das moedas do SME entre elas, está ligada á evolución das economías do SME.

Para corrixir as previsibles desviacións que poñan en perigo o cumprimento destes compromisos (cotizacións máximas e mínimas), os bancos centrais teñen a obriga de intervir cos medios ó seu dispor nos mercados de cambio co fin de garantir o mantemento dos tipos dentro desa banda de fluctuación, dispoñendo dun dereito automático a recibir financiamento en contía limitada dos demais bancos centrais.

3. Os mecanismos de apoio e de crédito

Para facilitar a xestión do mecanismo de cambio e o financiamento de déficits das balanzas de pagamento existen tres mecanismos de crédito:

a) Financiamento a moi curto prazo (FMCP): o seu obxectivo é financiar as intervencións obrigatorias en moedas comunitarias. Consiste nunha liña de crédito de importe e duración (un mes, 45 días, prorrogables por tres meses) limitados que se abren reciprocamente, nas súas moedas, os bancos centrais que están participando no mecanismo de cambio.

b) Apoio monetario a curto prazo: trátase dun crédito recíproco entre os bancos centrais da Comunidade; a súa contía tamén é limitada así como o seu prazo (tres meses prorrogables ata nove meses).

c) Colaboración financeira a medio prazo: trátase dun crédito recíproco que poden concederse os Estados da Comunidade para un prazo entre dous e cinco anos.

4. O Fondo Europeo de Cooperación Monetaria (FECOM)

Creado en 1973, o FECOM representou un dos elementos fundamentais do SME ata a súa disolución a comezos da segunda fase da UEM, na que se traspasan as súas funcións e competencias ó Instituto Monetario Europeo.

Dotado de personalidade xurídica, administrábase por un Consello composto de membros do Comité de Gobernadores dos Bancos Centrais e da Comisión. A súa función consistía en facilitar as intervencións nos mercados de divisas, efectuar as liquidacións entre os bancos centrais e xestionar as facilidades crediticias a curto prazo que se conceden os bancos centrais emisores para poder facer fronte ás intervencións necesarias en cada momento.

Co SME, os bancos centrais quedaron obrigados a poñer a dispor de FECOM ó 20% das súas reservas en ouro e divisas. Como contrapartida a este depósito, o FECOM emitía ecus que os países utilizaban para devolver as débedas contraídas a moi curto prazo, co fin de soster a súa moeda. Esta posta a disposición realizábase baixo a forma de créditos cruzados (swaps) que se renovaban cada tres meses.

O Instituto Monetario Europeo (IME)

Coa entrada en vigor da segunda fase da UEM, de acordo co disposto no art. 109 F do Tratado da UE, o IME comezou a funcionar oficialmente desde principios de xaneiro de 1994, aínda que xa era operativo en novembro de 1993.

O IME asumiu as funcións do comité de bancos centrais da CE e é o predecesor do Sistema Europeo de Bancos Centrais (SEBC) e o Banco Central Europeo (BCE), trala disolución do IME ó iniciarse a terceira fase da UEM o 1 de xaneiro de 1999.

A tarefa principal encomendada ó IME era a de preparar esta terceira fase, o que implicaba principalmente desenvolver os instrumentos e procedementos necesarios para o establecemento dunha política monetaria común. Outras funcións que se lle asignaron a este instituto foron as de:

reforzar a cooperación entre os bancos centrais

coordinar as políticas monetarias nacionais e conseguir a súa converxencia cara o obxectivo da estabilidade de prezos

supervisar o SME e asumir as funcións do FECOM

contribuír á introducción do euro

fomentar a eficiencia das transaccións financeiras transfronteirizas

supervisar a preparación técnica dos futuros billetes de banco

O órgano central de decisión era o Consello do IME, formado polos gobernadores dos bancos centrais nacionais; cada un dos seus membros dispoñía dun voto. Non podía solicitar nin aceptar instruccións de ningunha institución comunitaria ou goberno nacional. Polo xeral, adoptaba decisións por maioría simple; non obstante, os dictames e recomendacións tiñan que ser aprobados por maioría de dous tercios, mentres que para a súa publicación se requería unanimidade. O IME estaba facultado para preparar, asesorar e coordinar, aínda que non dispoñía de verdadeiros poderes de política monetaria, é dicir, non podía intervir nos mercados de divisas, co que non estaba facultado para exercer unha verdadeira autoridade. Tratábase, en definitiva, dunha institución de transición.

O Comité Monetario e o Comité Económico e Financeiro

Ademais do IME, o art. 109 C do TUE prevía a existencia doutros dous organismos: o Comité Monetario, de carácter consultivo, e o Comité Económico e Financeiro.

1. O Comité Monetario

Tiña como finalidade promover a coordinación das políticas dos Estados membros en todo o necesario para o funcionamento do mercado interior. As súas funcións concretábanse en seguir a situación monetaria e financeira dos Estados membros e da CE, así como o réxime xeral de pagamentos, informándolle ó Consello e á Comisión; emitir dictames, por propia iniciativa ou tralo previo pedimento para o Consello e a Comisión; contribuír á preparación dos traballos do Consello; e examinar, polo menos unha vez ó ano, a situación relativa ós movimentos de capitais e á liberdade de pagamentos.

2. O Comité Económico e Financeiro

Substitúe ó Comité Monetario ó inicio da terceira fase da UEM, cumpre as seguintes funcións: emitir dictames, por propia iniciativa ou tralo previo pedimento para o Consello e a Comisión; seguir a situación económica e financeira dos Estados membros e da Comunidade; colaborar na preparación dos traballos do Consello en relación coa UEM; e examinar, polo menos unha vez ó ano, a situación relativa ós movimentos de capitais e á liberdade de pagamentos. O Comité está formado por membros nomeados pola Comisión, o Banco Central Europeo e os Estados membros, designando cada un deles un número máximo de dous.

O Sistema Europeo de Bancos Centrais e o Banco Central Europeo

No momento de entrada na terceira fase da UEM disólvese o IME e créase o Sistema Europeo de Bancos Centrais (SEBC) e o Banco Central Europeo (BCE).

O art. 4 A do Tratado da UE dispón, conforme ós procedementos previstos no presente Tratado, a creación dun Sistema Europeo de Bancos Centrais (denominado no sucesivo SEBC) e un Banco Central Europeo (denominado no sucesivo BCE), que actúen dentro dos límites das atribucións que lles confiren o presente Tratado e os Estatutos do SEBC e do BCE anexos denominados no sucesivo Estatutos do SEBC.

Das disposicións do TUE despréndese que a UEM, no plano monetario, debe dirixirse por unha "forte autoridade monetaria", por unha institución independente que vele pola consecución do obxectivo da estabilidade de prezos, condición ineludible para conseguir unha política económica que contemple o pleno emprego e o crecemento. As disposicións esenciais do Tratado revelan, na súa esencia, un necesario equilibrio entre a autoridade monetaria e o poder político económico.

1. Características principais do Sistema Europeo de Bancos Centrais

Composición e organización: o SEBC está integrado polo Banco Central Europeo e os bancos centrais dos Estados membros, e está dirixido polos órganos rectores do BCE.

Obxectivos: manter a estabilidade de prezos e apoiar as políticas económicas xerais na Comunidade con miras a contribuír á consecución dos obxectivos establecidos no art. 2 do TUE.

Funcións:

definir e executar a política monetaria da Comunidade
realizar operacións de cambio de divisas
posuír e xestionar as reservas oficiais de divisas dos Estados membros
promover o bo funcionamento do sistema de pagamentos
contribuír a unha boa xestión das políticas que leven a cabo as autoridades competentes con respecto á supervisión prudencial das entidades de crédito e a estabilidade do sistema financeiro

2. Características principais do Banco Central Europeo

Personalidade xurídica propia: o BCE dispón en cada un dos Estados membros da capacidade xurídica máis amplia concedida ás persoas xurídicas conforme ó respectivo Dereito nacional; en particular, pode adquirir ou vender propiedade mobiliaria e inmobiliaria e ser parte de actuacións xudiciais.

Sede: por decisión do Cumio extraordinario de Bruxelas celebrado en outubro de 1992, a sede do BCE está na cidade alemana de Francfurt.

Independencia: cando exerza facultades que lle confiren o TUE e os seus Estatutos e desempeñen as funcións e deberes correspondentes, nin o BCE, nin os bancos centrais nacionais, nin ningún membro dos seus órganos rectores recabarán nin aceptarán instruccións procedentes das institucións ou organismos comunitarios, de ningún goberno dun Estado membro nin de ningún outro organismo. A única obriga do BCE con respecto ós órganos políticos, Parlamento Europeo, Consello, Comisión e Consello Europeo, é a de cumprir o seu deber de facilitar información regular sobre as súas actividades. A cualificación do BCE como institución independente non implica "absoluta irresponsabilidade", pois como indica o TUE "os actos e omisións do BCE estarán suxeitos á revisión e interpretación do Tribunal de Xustiza".

Órganos rectores do BCE:

Funcións que se lle asignan:

Levar a cabo as tarefas do IME

Emitir dictames para preparar a supresión das excepcións especificadas no art. 109 K do Tratado

Contribuír á recompilación de información estatística, elaborar informes sobre as actividades do BCE, establecemento de normas sobre as contas financeiras, adopción de medidas para a fixación da clave de suscrición do capital do BCE, establecemento de condicións para a contratación do persoal do BCE

Contribuír ós preparativos necesarios para fixar irrevogablemente os tipos de cambio dos Estados membros acollidos a unha excepción na súa incorporación á Unión Monetaria

3. Características principais dos bancos centrais nacionais

Os Estados membros debían garantir, antes da data de constitución do SEBC, a compatibilidade da súa lexislación nacional, incluídos os estatutos do banco central nacional, cos estatutos do SEBC e o BCE. O Estado español realizou a adaptación dos Estatutos do Banco de España coa aprobación da Lei 13/1994, de 1 de xuño, de Autonomía do Banco de España.

No protocolo 3º do TUE indícase que nos estatutos dos bancos centrais disporase que o gobernador teña un mandato non inferior a 5 anos. Tamén se indica que os bancos centrais serán parte integrante do SEBC e a súa actuación axustarase ás orientacións e instruccións do BCE (o seu Consello de Goberno adoptará as medidas necesarias para garantir o cumprimento das súas orientacións e instruccións e poderá esixir que se lle remita toda a información pertinente).

Os bancos centrais poden exercer funcións distintas das especificadas nos Estatutos do SEBC e BCE, agás acordo en contrario do Consello de Goberno do BCE en base a considerar que as ditas funcións interfiren os obxectivos e tarefas do SEBC.

4. Funcións monetarias e operacións do SEBC

Tanto o BCE como os bancos centrais nacionais poden:

abrir contas a entidades de crédito, a entidades públicas e a outros participantes no mercado, así como aceptar activos como garantía

operar nos mercados financeiros comprando e vendendo directamente;

realizar operacións de crédito con entidades de crédito e demais participantes no mercado

o BCE pode esixir que as entidades de crédito establecidas nos Estados membros manteñan unhas reservas mínimas nas contas do BCE e nos bancos centrais nacionais, en atención ós obxectivos da política monetaria

queda totalmente prohibida a autorización de descubertos e a concesión doutro tipo de créditos por parte do BCE ou dos bancos centrais nacionais en favor de institucións ou organismos comunitarios, gobernos centrais, autoridades rexionais ou locais ou outras autoridades públicas

o BCE e os bancos centrais nacionais poden proporcionar medios e o BCE dictar regulamentos, destinados a garantir uns sistemas de compensación e liquidación eficientes e solventes dentro da Comunidade, así como con outros países

o BCE e os bancos centrais nacionais poden establecer relacións cos bancos centrais e coas institucións financeiras doutros países e, cando proceda, con organizacións internacionais
o BCE pode brindar asesoramento ó Consello e ás autoridades competentes dos Estados membros e ser consultado por estes sobre o alcance e aplicación da lexislación comunitaria tocante á supervisión prudencial das entidades de crédito e á estabilidade do sistema financeiro

5. Disposicións financeiras do SEBC

Contas financeiras: o exercicio económico do BCE e dos B.C.NN. coincide co ano natural. Debe elaborarse un balance consolidado do SEBC que abrangue os activos e pasivos dos bancos centrais nacionais que estean incluídos no SEBC.

Auditoría: as contas do BCE e dos BCNN son controladas por auditores externos independentes, recomendados polo Consello de Goberno e aprobados polo Consello.

Capital do BCE: é de 5.000 millóns de euros (825.000 millóns de ptas. aproxim.). Os únicos suscritores e accionistas son os bancos centrais nacionais, ós que se lles fixa o importe da súa suscrición tendo en conta a suma de dúas porcentaxes: 1) o 50% da participación do Estado membro respectivo na poboación da Comunidade o penúltimo ano anterior á constitución do SEBC; e 2) o 50% da participación do Estado membro respectivo no PIB, a prezo de mercado, da Comunidade, segundo se rexistre nos cinco últimos anos que preceden ó penúltimo ano anterior á constitución do SEBC. Estas participacións axustaranse cada cinco anos.

Activos exteriores de reserva do BCE: as contribucións de cada banco central nacional fíxanse en proporción á súa participación no capital suscrito do BCE.

Asignación de ingresos monetarios: os ingresos obtidos polos bancos centrais nacionais no exercicio da función de política monetaria do SEBC, ingresos monetarios, asignanse a aqueles proporcionalmente ás súas accións desembolsadas do BCE.
Asignación de beneficios e perdas netas do BCE: un importe non superior ó 20% dos beneficios netos do BCE destínase a cubrir un fondo de reserva xeral (cun límite que se cifra no 100% do capital), os beneficios sobrantes distribúense entre os accionistas do BCE proporcionalmente ás súas accións desembolsadas. As perdas do BCE compensanse co fondo de reserva xeral e, no seu caso, mediante os ingresos monetarios do exercicio económico correspondente.

6. O papel do Banco de España na UEM

Durante as etapas transitorias da UEM o Banco de España desenvolveu dous cometidos fundamentais, por un lado, pilotar a política monetaria española orientándoa ó cumprimento do criterio de estabilidade de prezos sen esquecer as súas funcións de vixilancia sobre a política económica do goberno, e por outro, ir acomodando as súas técnicas e mecanismos operativos, organización e comportamento, ós do futuro Banco Central Europeo. Neste sentido destacan os traballos realizados en reformar os sistemas de pagamento e nos procedementos e os instrumentos de política monetaria.

Un paso importante na traxectoria do Banco de España márcao a aprobación da Lei de Autonomía (publicada no BOE núm. 131, de 2 de xuño de 1994), pola cal o estatuto xurídico do Banco de España adáptase case por completo ás condicións do Tratado de Maastricht no que se refire á independencia do SEBC.

A Lei 13/1994 foi modificada recentemente pola Lei 12/1998, de 28 de abril (publicada no BOE de 29 de abril de 1998) coa finalidade de asegurar a plena integración do Banco de España no Sistema Europeo de Bancos Centrais, principio informador básico da institución na terceira fase da Unión Económica e Monetaria. Para dar satisfacción a esta necesidade, a Lei 12/1998 cínxese exclusivamente a garantir a integración do Banco de España no SEBC, recoñecendo, entre outros extremos, as potestades do Banco Central Europeo na definición da política monetaria da área do euro -e a súa execución polo Banco de España-, e as facultades da Comunidade Europea en relación coa política de tipo de cambio. Cúmprese así de maneira inequívoca co disposto no artigo 108 do Tratado da Comunidade Europea, "cada un dos Estados membros velará porque a súa lexislación nacional, incluídos os estatutos do seu Banco Central Nacional, sexa compatible co propio Tratado e cos Estatutos do Sistema Europeo de Bancos Centrais".

Iniciada a terceira fase da UEM as competencias esenciais do Banco de España son asumidas polo SEBC, constituído polo BCE e por todos os Bancos Centrais Nacionais dos Estados comunitarios.

Atribucións do Banco de España coa incorporación de España na UEM.

O Banco de España participa de pleno dereito no Consello de Goberno e o Consello Xeral do BCE. En todo caso, participa directamente na toma de decisións en cuestións tan importantes como a política monetaria da Comunidade e a autorización da emisión de billetes de banco de curso legal dentro da Comunidade. Así mesmo, desempeña o papel de institución colaboradora do BCE, executando as directrices deste dentro do territorio español. Por outra parte, segue desenvolvendo as súas competencias no referente ó control das institucións financeiras nacionais e serve de enlace entre estas e o BCE.

Características do Banco de España de acordo coa Lei de Autonomía.

É unha entidade de dereito público con personalidade xurídica propia e plena capacidade pública e privada. No desenvolvemento da súa actividade e para o cumprimento dos seus fins actua con autonomía respecto á Administración Xeral do Estado, desempeñando as súas funcións conforme ó previsto nesta Lei e no resto do ordenamento xurídico.

É parte integrante do SEBC e está sometido ás disposicións do Tratado da Comunidade Europea e ós Estatutos do SEBC.

No exercicio das funcións que se deriven da súa condición de parte integrante do SEBC, debe axustarse ás orientacións e instruccións emanadas do BCE.

Sen prexuízo do obxectivo principal de manter a estabilidade de prezos e do cumprimento das funcións que exerce en tanto membro do SEBC nos termos do artigo 105.1 do Tratado, o Banco de España apoia a política económica xeral do goberno.

Participa no desenvolvemento das seguintes funcións básicas atribuídas ó SEBC:

a) Definir e executar a política monetaria da Comunidade.
b) Realizar operacións de cambio de divisas que sexan coherentes coas disposicións do artigo 109 do Tratado.
c) Posuír e xestionar as reservas oficiais de divisas dos Estados membros. Non obstante, o goberno pode ter e xestionar fondos de maniobra en divisas, conforme ó previsto no artigo 105.3 do Tratado.
d) Promover o bo funcionamento do sistema de pagamentos.
e) Emitir os billetes de curso legal.
f) As demais funcións que se deriven da súa condición de parte integrante do SEBC.
Sen prexuízo da súa pertenza ó SEBC, pode:
a) Posuír e xestionar as reservas de divisas e metais preciosos non transferidas ó Banco Central Europeo.
b) Promover o bo funcionamento e estabilidade do sistema financeiro e, sen prexuízo do disposto no número 3,d ) anterior, dos sistemas de pagamentos nacionais.
c) Poñer en circulación a moeda metálica e desempeñar, por conta do Estado, as demais funcións que se lle encomenden respecto dela.
d) Prestar os servicios de tesourería e axente financeiro da Débeda Pública.
e) Asesorar ó goberno, así como realizar os informes e estudios que resulten procedentes.
f) Elaborar e publicar as estatísticas relacionadas coas súas funcións e asistir ó BCE na recompilación da información estatística necesaria para o cumprimento das funcións do SEBC.
g) Exercer as demais competencias que a lexislación lle atribúa.

Ademais do xa indicado supervisa, conforme ás disposicións vixentes, a solvencia, actuación e cumprimento da normativa específica das entidades de crédito e de calquera outras entidades e mercados financeiros cunha supervisión que lle fora atribuída, sen prexuízo da función de supervisión prudencial levada a cabo polas Comunidades Autónomas no ámbito das súas competencias e da cooperación destas co Banco no exercicio de tales competencias autonómicas de supervisión.

7. O sistema de pagamentos oficial entre bancos centrais nacionais

A creación do euro e a posta en marcha dunha política monetaria única esixía a creación dun sistema de pagamentos transnacional dentro da UEM. Unha das funcións básicas do BCE é a de xestionar e promover o bo funcionamento do sistema de pagamentos da UEM. O correcto funcionamento do SEBC e do BCE así como a execución da política monetaria común esixe un sistema de transferencias axeitado entre estes e os respectivos bancos centrais nacionais.

O sistema TARGET (Transeuropean Automated Real Time Gross Gettlement Express Transfer System - sistema transeuropeo automatizado de transferencias urxentes con liquidación bruta en tempo real) permite executar de maneira áxil todas as operacións que leven a cabo os bancos nacionais integrados. Target consta de dous elementos:

os distintos sistemas de grandes pagamentos nacionais e

un sistema de interconexión informática, denominado Interlinking, encargado de unir ós distintos bancos centrais entre si e co BCE

Co sistema de liquidación bruta en tempo real, as ordes vanse asentando irrevogablemente a medida que entran no sistema e, desta maneira, soluciónase o risco de liquidación que podería derivarse se o sistema fose neto e ó final do día, xa que neste caso podería ocorrer que unha entidade bancaria quebrase durante a xornada e non puidese facer fronte ás súas obrigas interbancarias de pagamento ó final desta. Trátase de evitar o chamado "risco Herstatt" (en 1974 a insolvencia da Banca Herstatt estivo a punto de colapsar o sistema de pagamentos internacional). Se nun momento determinado unha entidade bancaria non tivese saldo no sistema para facer fronte ás súas obrigas, o Banco Central Nacional concederialle un financiamento intradía contra unha serie de valores que actuarían de garantía.

Todas as operacións de política monetaria realizadas polos bancos centrais dos países integrados na UEM realizanse a través do sistema TARGET que está aberto a todo tipo de pagamentos en euros. Para os países que non forman parte da UEM ou non sexan comunitarios non é obrigatorio operar a través deste sistema. Tamén é opcional o seu uso para os operadores privados.

O Consello da Unión Europea

Como ocorre na actualidade, a coordinación das políticas económicas dos Estados membros é responsabilidade do Consello de Ministros de Economía e Facenda da Unión Europea (ECOFIN).

O Consello segue definindo e adoptando, todos os anos, as grandes orientacións de política económica: obxectivos comúns de inflación, finanzas públicas e estabilidade dos tipos de cambio.

O Consello decide que países entre os que participan no euro presentan un déficit público excesivo e dirixelles recomendacións para pór remedio a esta situación.

Unha novidade da UEM radica en que, á parte dos poderes de "supervisión multilateral" xa existentes, a partir de 1999 e do lanzamento do euro, o Consello pode impoñer sancións a calquera país da zona euro cun déficit que se considere excesivo.

A política exterior de cambio do euro é competencia do Consello de Ministros da Unión Europea. Non obstante, as intervencións sobre o mercado de cambios e a xestión diaria das reservas de divisas son responsabilidade directa do Banco Central Europeo.

No Consello Europeo celebrado en Luxemburgo os días 12 e 13 de decembro de 1997 aprobouse a creación dun foro informal de reunión no que os países que participan inicialmente da UEM (países "in") poidan reunirse en privado para tratar cuestións que incumban directamente e particularmente ós ditos Estados. A necesidade de salvar as reticencias á creación do Consello do Euro (tamén chamado "euro x") formuladas polos países que inicialmente non participan na moeda única, Reino Unido, Dinamarca e Suecia (que non desexan permanecer alleos ós foros nos que se tomen decisións que poidan afectar ós seus intereses), provocou que este "foro informal" non teña por agora estructura propia e non poida, en ningún caso, tomar decisións sobre o tipo de cambio da moeda europea, as características técnicas desta ou a súa representación exterior e sobre sancións por incumprimento dos criterios de converxencia, que seguen sendo competencia do ECOFIN; así mesmo, tomouse a decisión de permitir a participación no dito foro dos países "out" en calidade de observadores.

O Parlamento Europeo.

Na regulación que o Tratado da Comunidade Europea realiza sobre a política económica e monetaria da Unión aparecen numerosas referencias ó papel que debe desenvolver o Parlamento Europeo. Do conxunto das disposicións translúcese que este debe ser informado sobre cuestións consideradas importantes e ter unha intervención decisoria nos supostos de adopción de decisións transcendentais. En concreto, antes de adoptar a decisión sobre que Estados membros cumprían os criterios de converxencia para formar parte da moneda única, o Consello tivo que consultar ó Parlamento Europeo, elaborando este un dictame que foi posteriormente transmitido ó Consello.

O Parlamento Europeo interven en cuestións como:

üos países que reúnen as condicións para integrarse na moeda única (dictame).

ünomeamento do presidente, vicepresidente e outros membros do Comité Executivo do Banco Central Europeo (trala previa consulta).

ülexislación preparatoria da moeda única (informe) .

ümedidas relativas á cuñación de moedas emitidas en euros por parte dos Estados membros (presentación do informe).

ülexislación para aplicar o procedemento de déficit excesivo, incluído o pacto de estabilidade e crecemento (logo de consulta).

üacordos sobre tipos de cambio entre o euro e as divisas extracomunitarias (presentación do informe).

ücambios nos Estatutos do BCE e as competencias atribuídas a este Banco en materia de supervisión de entidades financeiras (dictame conforme).

Todos os anos, o presidente do BCE debe presentar un informe anual ó Parlamento Europeo sobre a execución da política monetaria. Así mesmo, tanto o presidente do BCE como os restantes membros do Comité Executivo poden comparecer e ser oídos perante o Parlamento Europeo, por pedimento deste ou por decisión propia.

O traballo parlamentario en asuntos relativos ó BCE e o ECOFIN realízase na Comisión de Asuntos Económicos e Monetarios e Política Industrial. Desde abril de 1992, funciona unha Subcomisión de Asuntos Monetarios.