| |
Introdución
Co inicio da terceira fase da UEM, o 1 de xaneiro de 1999, producese
a substitución do ecu, cesta de moedas comunitarias polo euro,
moeda de dereito propio dos Estados participantes. A resolución
dos problemas que presenta a adopción da divisa común
trátanse de resolver no que se denominaron o marco xurídico
regulador do euro. Este marco xurídico componse, inicialmente,
de dous regulamentos do Consello Europeo.
O primeiro dos Regulamentos, o 1103/97, aprobado polo Consello o
17 de xuño de 1997 e publicado no Diario Oficial das CE núm.
162, serie L, de 19.06.1997, sobre determinadas disposicións
relativas á introducción do euro; o seu obxectivo era
ofrecer, no contexto do mercado común e de cara á transición
da moeda única, seguridade ós cidadáns e ás
empresas en todos os Estados membros en relación con algunhas
disposicións relativas á introducción do euro
con bastante antelación ó inicio da terceira fase.
O segundo Regulamento, o 974/98, aprobado polo Consello da Unión
Europea o 3 de maio de 1998, publicase no Diario Oficial das CE núm.
139, serie L, de 11.05.1998, entra en vigor o 1 de xaneiro de 1999.
Neste regulamento contense o marco xurídico da introducción
do euro e trátanse de regular os restantes aspectos que necesariamente
se debían dilucidar unha vez que se decide que Estados participan
no euro e se establecen irrevogablemente os tipos de conversión
das respectivas moedas nacionais. O seu obxectivo tamén era
o de ofrecer a maior seguridade xurídica posible ó desenvolvemento
do proceso de introducción da moeda única.
Aspectos relevantes do Regulamento
núm. 1103/97 sobre determinadas disposicións relativas á
introducción do euro
1. Conversión do ecu en euro
A partir do 1 de xaneiro de 1999 toda referencia ó ecu que
figure nun instrumento xurídico entenderase feita ó
euro, a un tipo dun euro por un ecu.
2. Continuidade dos contratos
A introducción do euro non produce alteración ningunha
dos termos dos instrumentos xurídicos nin exime ou escusa o
cumprimento do establecido naqueles, nin tampouco outorga ás
partes a facultade de alteralo ou dálos por rematados unilateralmente.
3. Os tipos de conversión
Adoptanse en forma dun euro expresado en termos de cada unha das
moedas nacionais dos Estados membros participantes. Adoptanse con
seis cifras significativas. Utilizanse para as conversións
en ambos sentidos entre a unidade euro e as unidades monetarias nacionais.
Non se utilizan tipos inversos calculados a partir dos tipos de conversión.
4. As normas do redondeo
Os importes monetarios que se teñan que converter dunha unidade
monetaria nacional a outra deben converterse, en primeiro lugar, nun
importe monetario expresado na unidade euro, debendo o dito importe
ser redondeado, como mínimo, ó terceiro decimal e, posteriormente,
converterse á outra unidade monetaria nacional. Non pode utilizarse
ningún outro método de cálculo, agás que
produza os mesmos resultados.
Os importes monetarios que se teñen que aboar ou contabilizar
cando se leve a cabo unha operación de redondeo despois dunha
conversión á unidade euro, conforme ó establecido,
deben redondearse por exceso ou por defecto ó céntimo
máis próximo. Os importes monetarios que se teñen
que aboar ou contabilizar e se convertan a unha unidade monetaria
nacional deben redondearse por exceso ou por defecto á unidade
fraccionaria máis próxima ou, se falta esta á
unidade máis próxima, ou ben, de conformidade coa lexislación
ou as prácticas nacionais, a un múltiplo ou fracción
da unidade fraccionaria ou da unidade monetaria nacional. No caso
de que ó aplicar o tipo de conversión se obteña
unha cantidade cunha última cifra que sexa exactamente a metade
da unidade ou da unidade fraccionaria, o redondeo efectuase á
cifra superior.
Polo seu interese práctico resulta moi interesante aclarar
todos os aspectos relativos á aplicación dos tipos
de cambio e do redondeo: Os tipos de conversión teñen
seis cifras significativas. (O tipo de conversión de pesetas/euros
consta de tres enteiros e tres decimais).
- Os tipos de conversión adoptanse en forma dun euro expresado
en termos de cada unha das moedas nacionais participantes.
- Por ex.:
- 1 euro = 166,386 pesetas
- 1 euro = 40.3399 francos belgas
- 1 euro = 1.95583 marco alemán
- 1 euro = 6.55957 francos franceses
- Os tipos de conversión utilizanse para as conversións
en ambos sentidos entre a unidade euro e as unidades monetarias nacionais.
Non poden utilizarse taxas de conversión inversas.
- Por ex.:
- euros a pesetas => importe en euros x tipo de conversión.
- pesetas a euros => importe en pesetas : tipo de conversión.
- Redondeo:
- As cantidades obtidas despois de realizar a conversión
de pesetas a euros deben ser redondeadas ó céntimo
máis próximo:
- Cando a milésima do importe en euros é 0, 1,
2, 3, ou 4, o céntimo máis próximo é
o obtido no cálculo.
- Cando a milésima do importe en euros é 5, 6,
7, 8 ou 9, o céntimo máis próximo obtense
sumando 1 ó céntimo obtido no cálculo.
- Os importes que se pasen de euros a pesetas deben redondearse
á peseta máis próxima:
- Cando a décima do importe en pesetas é 0, 1,
2, 3, ou 4, a peseta máis próxima é a obtida
no cálculo.
- Cando a décima do importe en pesetas é 5, 6,
7, 8 ou 9, a peseta máis próxima obtense sumando
1 á unidade obtida no cálculo.
- Os importes monetarios que se teñen que converter dunha
unidade monetaria nacional a outra deben converterse, en primeiro
lugar, nunha cantidade expresada na unidade euro, debendo a dita cifra
ser redondeada, como mínimo, ó terceiro decimal e ,
posteriormente, converterse á outra unidade monetaria nacional.

Aspectos relevantes do Regulamento
974/98 sobre a introducción do euro
1. Substitución das moedas nacionais polo euro
A partir do 1 de xaneiro de 1999, a moeda dos Estados membros participantes
na UEM é o euro. A unidade monetaria é un euro. Un euro
dividese en cen céntimos.
O euro substitúe á moeda de cada Estado membro participante
conforme ó tipo de conversión.
O euro é a unidade de conta do Banco Central Europeo (BCE) e
dos bancos centrais dos Estados membros participantes.
2. Disposicións transitorias para o período 01.01.1999-01.01.2002
O euro dividese nas unidades monetarias nacionais conforme ós
tipos de conversión. Mantense toda subdivisión delas.
Cando nun instrumento xurídico se faga referencia a unha unidade
monetaria nacional, esta ten a mesma validez que se se trata dunha referencia
á unidade euro conforme ós tipos de conversión.
A substitución da moeda de cada Estado membro participante polo
euro non ten como consecuencia, nela mesma, a alteración da denominación
dos instrumentos xurídicos que existan na data da substitución.
Os actos que deban executarse en virtude de instrumentos xurídicos
que dispoñan a utilización de o estean denominados nunha
unidade monetaria nacional deben executarse na dita unidade monetaria
nacional. Os actos que deban executarse en virtude de instrumentos xurídicos
que dispoñan a utilización de o estean denominados na
unidade euro deben executarse na dita unidade.
Non obstante, todo importe denominado na unidade euro ou na unidade
monetaria nacional dun determinado Estado membro participante pagadeiro
no dito Estado membro mediante o aboamento en conta do acredor, pode
ser aboado polo debedor tanto na unidade euro, como na unidade monetaria
nacional. O importe é aboado na conta do acredor na denominación
desta, tendo en conta que toda conversión é efectuada
conforme ós tipos de conversión.
Como excepción á norma xeral de coexistencia durante
o período transitorio das moedas nacionais e o euro, permítese
ós Estados membros adoptar as medidas que consideren convenientes
para introducir o uso obrigatorio do euro en determinados supostos (por
ex. débeda pública, mercados de bolsa, sistemas de compensación
e liquidación de pagamentos, etc.).
Os billetes e moedas denominados nunha unidade monetaria nacional seguen
sendo de curso legal dentro dos seus límites territoriais vixentes
o día anterior á entrada en vigor do presente regulamento.
3. Billetes e moedas denominados en euro
A partir do 1 de xaneiro do 2002, o BCE e os bancos centrais dos Estados
membros participantes poñen en circulación billetes denominados
en euro. Estes billetes denominados en euro son os únicos de
curso legal en todos estes Estados membros.
Os Estados membros participantes cuñan moedas denominadas en
euro ou en céntimo. Estas son as únicas moedas de curso
legal en todos estes Estados membros, coa excepción temporal
xa indicada. Agás a autoridade emisora e as persoas expresamente
designadas pola lexislación nacional do Estado membro emisor,
ningunha parte está obrigada a aceptar máis de cincuenta
moedas en cada pagamento.
4. Disposicións aplicables ó final do período
transitorio (01.01.2002)
As referencias ás unidades monetarias nacionais nos instrumentos
xurídicos que existan ó termo do período transitorio
entendense feitas á unidade euro conforme ós tipos de
conversión respectivos, coa aplicación das normas de redondeo
previstas
Os billetes e moedas denominados nas unidades monetarias nacionais
seguen sendo de curso legal dentro dos seus límites territoriais
ata seis meses despois de que remate o período transitorio; este
prazo pode reducirse mediante lei nacional.
Cada Estado membro participante pode establecer, durante un prazo de
ata seis meses a partir do fin do período transitorio, normas
para a utilización dos billetes e moedas denominados na súa
unidade de moeda nacional e pode adoptar as medidas necesarias para
facilitar a súa retirada da circulación.
Recomendación 98/286/CE
da Comisión de 23 de abril de 1998 sobre as comisións
bancarias pola conversión a euros (Diario Oficial CE, serie L,
número 130 de 01/05/1998.
A Comisión recomenda ós bancos normas de boas prácticas
no que respecta á conversión sen comisións; as
ditas normas deben incluír:
- prácticas que a xuízo da Comisión constitúen
un requisito legal:
- conversión gratuíta á unidade euro dos ingresos
denominados na unidade monetaria nacional, e viceversa, durante
o período transitorio,
- conversión gratuíta á unidade euro das contas
denominadas na unidade monetaria nacional ó remate do período
transitorio,
- cobramento de comisións iguais por servicios denominados
na unidade euro e por servicios idénticos denominados na
unidade monetaria nacional;
- outras prácticas recomendadas:
- conversión gratuíta á unidade euro dos pagamentos
denominados na unidade monetaria nacional, e viceversa, durante
o período transitorio,
- conversión gratuíta á unidade euro das contas
denominadas na unidade monetaria nacional durante o período
transitorio,
- cambio gratuíto para os clientes (é dicir, os titulares
de contas) de billetes e moedas nacionais por billetes e moedas
en euros, en cantidades «de uso doméstico», durante
o período final. Os bancos deberían cuantificar de
maneira transparente as cantidades «de uso doméstico»,
por volume e frecuencia.
A transparencia nas operacións de conversión. Os bancos
deben informar ós seus clientes de maneira clara e transparente,
antes e despois das operacións, sobre as posibles comisións
de conversión e de cambio.
Recomendación 98/286/CE
da Comisión de 23 de abril de 1998 en relación coa dobre
indicación de prezos e outros importes monetarios, Diario Oficial
CE, serie L, núm. 130 de 01/05/1998.
A Comisión considera que a dobre indicación de prezos,
en moeda euro e en moeda nacional, facilita considerablemente a adaptación
ó euro dos consumidores, minoristas e provedores de servicios
e, en particular, supón un importante instrumento para a sensibilización
e protección do consumidor. Non obstante, na Comisión
chegaron á conclusión de que, nos casos en que se efectúa
a dobre indicación, a observación de certas «normas
de boas prácticas» achega maior seguridade e claridade
a todas as partes afectadas; que as citadas normas de boas prácticas
deben comportar o seguinte: clara indicación polos minoristas
de se están dispostos a aceptar pagamentos en euros durante o
período transitorio; nítida diferenciación entre
a unidade en que se fixe o prezo e deban calcularse os importes por
pagar e o correspondente contravalor indicado con fins de información
exclusivamente; cando proceda, acordos para a adopción dun mesmo
formato ou deseño para a dobre indicación; e evitar un
exceso de información que poida inducir a erro;
Desta maneira conclúese que sempre que se proporcione unha dobre
indicación de prezos ou doutros importes monetarios, son de aplicación
as seguintes normas, conforme á lexislación existente:
- para calcular os contravalores para efectos dunha dobre indicación
deben aplicarse os tipos de conversión;
- o redondeo ó céntimo máis próximo representa
o grao mínimo de exactitude con que deben indicarse os prezos
ou outros importes monetarios que se converten dunha unidade monetaria
nacional á unidade euro;
- a dobre indicación de prezos e outros importes monetarios
debe ser inequívoca, facilmente identificable e claramente
lexible.
Recomendación 98/286/CE
da Comisión de 23 de abril de 1998 tocante ó diálogo,
ó seguimento e á información para facilitar a transición
ó euro. Diario Oficial CE, serie L, núm. 130 de 01/05/1998
O obxectivo desta recomendación é seguir avanzando na
preparación práctica do paso ó euro procurando
que as autoridades nacionais fomenten o mantemento dun diálogo
interactivo entre as asociacións de consumidores e as organizacións
profesionais. Dentro destes diálogos, convídase ás
asociacións de consumidores e ás organizacións
profesionais a negociar e, no seu caso, acordar unha serie de normas
de boas prácticas en materia de dobre indicación e pagamento,
así como a definir normas mínimas con respecto á
información que debe facilitarse. Esta invitación faise
extensible ás empresas.
Recoméndase a creación de observatorios de transición
ó euro, para facer posible o seguimento da introducción
do euro, da lealdade das transaccións e da transparencia das
prácticas dos profesionais. Estes observatorios, nos que deben
participar todos os sectores profesionais afectados, as Administracións
públicas pertinentes e os cidadáns (e, entre eles, os
representantes de movementos asociativos, particularmente de consumidores),
deben desempeñar unha función de acollida, orientación
cara as fontes de información, audición, mediación
e asistencia ós cidadáns concretos que deben levarse a
cabo.
Convídase, por último, ós Estados membros a mobilizar
o antes posible os estamentos escolares e educativos arredor do tema
do euro e a adoptar con tal fin cantas medidas resulten oportunas para
sensibilizar, informar e formar ó persoal docente e demais persoal
dos establecementos escolares. As accións no ámbito da
educación deben comprender medidas específicas para todas
as formas de educación, tales como a educación a distancia,
a educación para adultos, o ensino superior, a formación
profesional e a formación en alternancia.

Real decreto 363/97 do 14 de marzo.
Por este créase unha Comisión Interministerial para a coordinación
de actividades para a introducción do euro, presidida polo Ministro
de Economía e Facenda, atribuíndose a Secretaría
á Dirección Xeral do Tesouro e Política Financeira
(Secretaría de Estado de Economía, MEH).
Plan nacional de introducción
do euro, aprobado en decembro de 1997.
O Plan consta de tres capítulos. O primeiro describe os elementos
esenciais do estatuto xurídico do euro na súa regulación
comunitaria. O segundo analiza o proceso de transición do sistema
financeiro. O terceiro e último capítulo adícase
especificamente ás Administracións públicas.
O Plan para a transición ó euro das Administracións
públicas lembra, con carácter previo, os principios que
rexen a introducción da moeda única durante o período
transitorio (desde o 01.01.1999 ata o 01.01.2002):
- "Non prohibición-non obrigación": ninguén
está obrigado a utilizar o euro como moeda nas súas transaccións,
pero tampouco se lle pode prohibir o seu uso.
- "Equivalencia legal": os importes monetarios poden converterse
voluntariamente en euros ó tipo de conversión fixo e irrevogable.
- "Continuidade dos contratos": a introducción do euro
non produce alteración ningunha dos termos dos instrumentos xurídicos
nin exime ou escusa o cumprimento do establecido naqueles, nin tampouco
outorga ás partes a facultade de alteralo ou dálos por
rematados unilateralmente.
- Asuntos xurídicos
Aprobación dunha "lei paraugas": respecto da cobertura formal
que hai que brindar á introducción do euro optouse por
unha solución mixta, que consiste en complementar a aplicación
automática do Estatuto xurídico do euro coa redacción
dunha "lei paraugas" que evite inseguridade xurídica e
permita o desenvolvemento posterior de modificacións legais en
determinados campos do ordenamento xurídico que presentan particularidades.
A continuidade dos contratos.
A redenominación dos capitais sociais.
Os índices de referencia durante o período transitorio:
o MIBOR dos préstamos hipotecarios.
- Aspectos contables, estatísticos
e rexistrais
Decidiuse propoñer a aceptación da presentación
de estados contables alternativamente en pesetas ou euros ás
empresas ó longo do período transitorio; é dicir
a opción euro completa.
- Tributos
En relación co sistema alfandegueiro e o sistema tributario estatal
o plan procurou minimizar os custos indirectos derivados das
esixencias formais necesarias para o cumprimento das obrigas tributarias
(artigo 103, un, 3 da Lei 31/1990), así como o desexo de impedir
que as empresas españolas se atopen nunha desvantaxe competitiva
en relación coas radicadas noutros Estados membros da Unión
Europea.
O Plan parte da hipótese de considerar que a inexistencia de
billetes e moedas durante o período transitorio fai pouco atractiva
a utilización do euro nas declaracións tributarias das
persoas físicas. En cambio, moitas entidades mercantís
poden decidir utilizar o euro durante este período, incumbindo
á Administración tributaria a tarefa de facilitarlles
o cumprimento das súas obrigas na nova moeda.
Igualmente, a Facenda Pública desexa facer efectivo o principio
de neutralidade, entendeu este no sentido de que o paso á
moeda única non incremente a presión fiscal e que ningún
contribuínte deba pagar máis imposto polo feito de pasar
a relacionarse coa Administración tributaria nunha nova moeda.
O plan contempla os tres aspectos básicos que implica
a relación entre a Facenda Pública e os contribuíntes,
a Administración e as empresas.
Tales áreas son: ingresos e pagamentos, contabilidade e declaracións.
Nas dúas primeiras o plan contempla unha liberdade de actuación
total desde o inicio do período transitorio, estendida ademais
a todas as persoas, non só ás entidades mercantís.
No aspecto das declaracións, en cambio, propiciarase unha introducción
gradual.
- Pagamento de impostos en euros
A Administración tributaria acepta o pagamento de impostos
en euros a partir do 01.01.1999. Aínda que durante o período
transitorio non circulan billetes e moedas en euros, os contribuíntes
poden manter contas abertas en euros nas institucións financeiras,
desde as que poden ordenar transferencias a favor do Tesouro Público.
Esta posibilidade recoñécese a calquera persoa ou entidade,
con independencia de que desenvolvese ou non actividades empresariais
ou profesionais.
Para o pagamento en euros utilizase o tipo fixo de conversión.
Este é o importe que se carga na conta do contribuínte.
As contas restrinxidas de recadación de tributos abertas nas
entidades colaboradoras continuan denominándose en pesetas
ó comezo do período transitorio.
Devolucións tributarias en euros
Do mesmo xeito, a partir do 1 de xaneiro de 1999, o Tesouro Público
transfire ós contribuíntes as sumas que lles adebede
por devolucións tributarias (xa sexan froito do normal mecanismo
de retención-pagamento a conta-devolución, xa resulten
de ingresos indebidos), aboándose nas contas abertas en institucións
financeiras na mesma moeda en que estean denominadas, sexan pesetas
ou euros, aplicándose neste último caso o tipo fixo
de conversión.
- Declaracións tributarias en euros
- Declaracións de SOCIEDADES
Desde o inicio do período transitorio (1.1.1999) as sociedades
poden presentar en euros as declaracións tributarias correspondentes
ó imposto de sociedades, ó IVE e ó
documento único aduaneiro. Para iso estas sociedades
deben acreditar que levan a contabilidade en euros
durante o período obxecto de declaración.
A Administración tributaria, sen embargo, converte as
cifras a pesetas co fin de evitar erros no proceso destas. Por
iso, é posible que nas comunicacións que as Administracións
tributarias dirixan ós contribuíntes se empregue a
moeda nacional ou que en circunstancias concretas se produzan redondeos,
que en todo caso, se practican aplicando estrictamente a normativa
comunitaria.
- Declaracións de PERSOAS FÍSICAS
No que atinxe ás persoas físicas, as súas
declaracións tributarias, continuan denominándose
exclusivamente en pesetas durante o período transitorio.
Durante os tres anos de duración deste período preparase
o conxunto de novos modelos de declaración en euros, que
sexan obrigatorios para os devengos que se produzan a partir do
ano 2002. Polo tanto, é probable que non se admitan declaracións
tributarias en euros para estes contribuíntes antes do 2002.
Sen embargo, é posible que cara o final do período
transitorio se proceda paulatinamente a incorporar ás liquidacións
un cadro en que consignar, a titulo informativo, o contravalor en
euros do resultado en pesetas, co obxecto de propiciar unha función
didáctica e de garantía de transparencia fronte ó
cambio no momento definitivo.
Do mesmo modo, os programas informáticos de axuda ós
contribuíntes posibilitan a información sobre os contravalores
en euros das débedas tributarias.
- Libros e rexistros contables
A posibilidade de practicar nos libros as anotacións contables
utilizando a denominación euro é unha cuestión
do maior interese para as persoas ou entidades que prevexan adoptar
esta moeda como base da súa xestión financeira durante
o período transitorio, polo que se propician as reformas que
permitan recoñecer a aptitude do euro como moeda en que poidan
levarse os libros e rexistros mercantís.
A aplicación desta medida debe facerse velando por que todos
os libros e rexistros de cada empresa se leven na mesma moeda, e por
que o cambio se produza unha soa vez en cada empresa, sen posibilidade
de volver a utilizar a peseta unha vez materializado o cambio. Igualmente,
debe procurarse que a conversión coincida co comezo do exercicio.
Baixo estas consideracións, a Administración tributaria
asume o esforzo que implica para os seus servicios verificar a situación
tributaria de contribuíntes con contabilidades soportadas indistintamente
nunha ou outra moeda.
Esta liberdade de elección faise extensiva igualmente ás
persoas físicas que, exercendo actividades empresariais ou
profesionais, deban levar contabilidade segundo o Código de
Comercio.
- Os rexistros fiscais.
Coherentemente coa previsión anterior, a Administración
tributaria dispón das medidas necesarias para que as persoas
ou entidades que pasen a euros os libros esixidos pola lexislación
mercantil utilicen a mesma denominación nos libros e rexistros
esixidos polas normas fiscais exclusivamente.
Polo tanto, a partir do 1 de xaneiro de 1999, os rexistros fiscais
deben utilizar a mesma denominación que se empregue nos libros
e rexistros mercantís.
- A facturación.
En aplicación do principio de "non prohibición - non
obrigación", os contribuíntes poden elixir libremente
a moeda en que se denominan as obrigas que se deriven das súas
relacións contractuais, desde o inicio do período transitorio.
Sendo a factura un reflexo documental delas, exprésase na mesma
moeda en que deban cumprirse as obrigas. Por iso, recoñecese
a plena validez ás facturas en euros, para os efectos de acreditar
deduccións ou desgravacións fiscais, en base ou en cota,
con independencia de cal sexa a moeda que o emisor ou o receptor da
factura utilicen na súa contabilidade.
As facturas denominadas en euros deben expresar esta circunstancia
de modo que non poida producirse confusión.
Todo o anteriormente exposto esixe unha serie de modificacións
na lexislación tributaria.
- Débeda pública
A introducción da moeda única propiamente dita, en xaneiro
de 1999, da lugar a un cambio radical no contexto do mercado de débeda
pública español, especialmente notable en dous ámbitos:
- No referido ó diferencial de tipos de interese con
outros países, este deixa de estar condicionado basicamente
por factores cambiarios para pasar a estalo esencialmente por dúas
variables: a liquidez e moi especialmente o risco de crédito.
- O principal é sen dúbida a perda da moeda
como elemento de segmentación dos mercados. A aversión
da grande maioría dos españois que van investir en activos
financeiros denominados noutras moedas veu significando, nos últimos
anos, que os mercados financeiros nacionais, e o de débeda
pública en particular, foron o destino prioritario, e practicamente
exclusivo, do investimento financeiro doméstico. A desaparición
deste elemento de segmentación dos mercados financeiros nacionais
da lugar a un novo marco de actuación no que os diferentes
mercados compiten moito máis activamente por captar o aforro
da zona UEM.
Pero a consecuencia máis inmediata que a chegada do euro ten sobre
o mercado español de débeda pública é sen
dúbida a obrigación de emitir a débeda pública
desde o 1 de xaneiro de 1999 en euros. Igualmente para evitar unha
segmentación do mercado da débeda decidiuse redenominar
os títulos en circulación.
- Cobramentos e pagamentos nas
Administracións públicas.
O Banco de España converte en euros o 1 de xaneiro de 1999 a
conta do Tesouro no Banco de España.
Os presupostos xerais do Estado para 1999 aprobanse en pesetas, e polo
tanto, debe haber unha contabilidade da execución presupostaria
en pesetas.
Libranza de cheques contra as contas abertas no Banco de España
(e expresadas en euros desde o 1.1.1999). Criterios definidos que se
seguen:
- Todas as contas, sen excepción, quedan denominadas en euros
a partir do 1 de xaneiro de 1999.
- As contas do sector público poden continuar emitindo cheques
en pesetas contra estas contas durante o período transitorio.
Con motivo da entrada en vigor da Unión Monetaria Europea, as administracións
dos países inicialmente participantes no sistema, entre os que
se encontra España, deben proceder a unha adaptación de
todos os sistemas de información que manexen importes para axeitalos
ós novos requisitos de tratamento de decimais, conversión
de importes, redondeo, conversión de datos históricos e
adaptación de bases de datos.
Trátase dunha tarefa moi complexa, xa que as Administracións
públicas españolas inclúen a máis de 8000
concellos e a 17 Comunidades Autónomas máis Ceuta e Melilla
con sistemas de tamaño e características dispares.
Para conseguir unha primeira aproximación do impacto da introducción
do euro nos sistemas de información das Administracións
públicas, enviouse un cuestionario exhaustivo a cada unidade
administrativa con rango igual ou superior a Dirección Xeral
que pretende obter un inventario pormenorizado do número de aplicacións
afectadas, para así poder realizar a primeira aproximación
económica do cambio. Analizáronse os datos recibidos,
e procedeuse a reclamacións periódicas.
O conxunto da información foi procesada e redactada constituíndo
o plan de introducción do euro nos sistemas de información:
"O euro e os sistemas e tecnoloxías de información nas
Administracións públicas", que se incorpora como anexo
ó Plan.
Por último faise referencia ás accións institucionais
de comunicación e información.
A lei de introducción do euro
ou "lei paraugas"
Coa aprobación da Lei 46/1998, de 17 de decembro, publicada no
BOE núm. 302, de 18 de decembro, trátase de complementar
a aplicación automática do estatuto xurídico do euro,
integrado polos Regulamentos CE núm. 1103/97 e 974/98, tratando
de evitar a inseguridade xurídica e permitir o desenvolvemento
posterior de modificacións legais en determinados campos do ordenamento
xurídico que presentan particularidades.
Na Lei paraugas dedícanse apartados específicos ós
seguintes temas:
- Modificación de sistema monetario nacional:
Desde o 1 de xaneiro de 1999 a moeda do sistema monetario nacional é
o euro, que sucede, sen solución de continuidade, á peseta.
Non obstante, durante o período transitorio a peseta pode seguir
utilizándose como unidade de conta e como medio de pagamento
ata o remate do período de troco.
- Principios e efectos que gobernan a modificación do sistema
monetario:
Principios: de neutralidade, de funxibilidade, de equivalencia nominal
e de gratuidade.
Efectos de continuidade: a substitución da peseta polo euro
non afecta ó cumprimento das obrigas.
- Redondeo:
Na aplicación dos tipos de conversión, por ex. 1 euro
= 166,386 pts, as cifras resultantes deben redondearse de acordo coas
normas previstas. En ningún caso poden modificarse os importes
que se van pagar, liquidar ou contabilizar como saldos finais, como
consecuencia dos redondeos practicados en operacións intermedias.
- Período transitorio:
Delimitación do período transitorio: este abarca do 1
de xaneiro de 1999 a 31 de decembro do 2001, ambos inclusive.
Principios que gobernan a coexistencia do euro e da peseta como unidade
de conta e medio de pagamento durante o período transitorio:
de dualidade no uso de unidades de conta e de execución segundo
a unidade de conta empregada.
Medidas necesarias para garantir a dualidade de unidades de conta e
medios de pagamento durante o período transitorio. Na lei regúlanse
especificamente cuestións relativas a: redenominación
de contas bancarias; réxime da débeda do Estado; redenominación
das emisións de valores de renda fixa distintos da débeda
do Estado; cambio da unidade de conta nos Mercados de Valores; cambio
da unidade de conta nos procedementos operativos dos sistemas de compensación
e liquidación de valores e sistemas de pagamentos; unidade de
conta nas obrigas de información das institucións de investimento
colectivo, fondos de pensións e entidades aseguradoras; redenominación
da cifra do capital social; publicidade utilizando moedas en euros e
moedas ou medallóns conmemorativos sen curso legal.
- Fin do período transitorio:
Utilización exclusiva da unidade de conta euro a partir do 1
de xaneiro de 2002.
Período de troco: o troco de pesetas a euros pode realizarse
desde o 1 de xaneiro do 2002 ata o 30 de xuño. A partir do 1
de xullo de 2002 exclusivamente debe realizarse o troco nas oficinas
do Banco de España.
Instrumentos non redenominados durante o período transitorio:
a partir do 1 de xaneiro do 2002 estes documentos non redenominados
enténdense automaticamente expresados na unidade de conta euro.
- Medidas tendentes a favorecer a plena introducción do euro.
En relación coas obrigas contables: durante o período
transitorio as anotacións contables poden realizarse en pesetas
ou en euros; ó remate do dito período a unidade de conta
é o euro.
Axuste, ó céntimo máis próximo, do valor
nominal das accións, participacións e cotas sociais, como
resultado da redenominación do capital social.
En relación cos pagamentos públicos.
Actos, contratos administrativos e normas.
Actuacións de profesionais oficiais.
MIBOR.
Disposicións de Dereito Tributario
Disposicións sobre cotizacións á Seguridade Social.
Dobre exposición de prezos en pesetas e euros. Dereitos de consumidores
e usuarios.
Cotización oficial.
Outras disposicións en
relación co euro:
- Lei orgánica 10/1998, de 17 de decembro, complementaria da
Lei sobre introducción do euro (BOE núm. 302, de 18.12.98).
- Real decreto 2812/1998, de 23 de decembro, sobre adaptación
da normativa de seguros, plans e fondos de pensións á
introducción do euro (BOE núm. 306, de 23.12.98).
- Real decreto 2813/1998, de 23 de decembro, polo que se establece
o procedemento de redenominación a euros da Débeda do
Estado rexistrada na Central de Anotacións (BOE núm.306,
de 23.12.98).
- Real decreto 2814/1998, de 23 de decembro, polo que se aproban as
normas sobre os aspectos contables da introducción do euro (BOE
núm. 306, de 23.12.98).
- Orde do Ministerio de Economía e Facenda, de 23 de decembro
de 1998, sobre a unidade de conta nas obrigas de información
dos organismos rectores dos mercados de valores e das institucións
de investimento colectivo e sobre a expresión en euros de determinados
requisitos relativos ó sistema de crédito en operacións
bolsistas de contado e ás operacións de bolsa especiais
(BOE de 30.12.98).
|